Windows Server Lisanslama: Çekirdek, CAL ve Sürüm Seçimi

Windows Server lisanslaması, ilk bakışta kafa karıştırıcı görünür çünkü masaüstü Windows'tan tamamen farklı bir mantıkla çalışır.

Burada üç ayrı kavramı ayrı ayrı anlamanız gerekir: sunucu lisansı, çekirdek sayısı ve erişim lisansları.

1. Çekirdek bazlı lisanslama

Windows Server, işlemci çekirdeği başına lisanslanır. Sunucunuzda kaç fiziksel çekirdek varsa o kadar çekirdek lisansına ihtiyacınız olur.

Kurallar şöyle:

• Her fiziksel işlemci için en az 8 çekirdek lisanslanmalıdır.
• Her sunucu için en az 16 çekirdek lisanslanmalıdır.
• Çekirdek lisansları genellikle 2'li paketler hâlinde satılır.

Örnek: 12 çekirdekli tek işlemcili bir sunucunuz var. Minimum 16 çekirdek kuralı gereği 16 çekirdek lisansı almanız gerekir; 12 değil.

Başka bir örnek: her biri 10 çekirdekli iki işlemciniz var, toplam 20 çekirdek. 20 çekirdek lisansı almanız gerekir.

2. CAL: İstemci Erişim Lisansı

Sunucu lisansı, sunucunun kendisini çalıştırma hakkını verir. Ancak o sunucuya bağlanan her kullanıcı veya cihaz için ayrıca CAL (Client Access License) gerekir.

İki tip CAL vardır:

Kullanıcı CAL'ı — Bir kişiye bağlıdır. O kişi istediği kadar cihazdan bağlanabilir. Çok cihaz kullanan çalışanlar için uygundur.

Cihaz CAL'ı — Bir cihaza bağlıdır. O cihazı kullanan herkes kapsanır. Vardiyalı çalışılan ve aynı bilgisayarın birden fazla kişi tarafından kullanıldığı ortamlarda daha ekonomiktir.

Hangi tipin uygun olduğunu belirlemek için basit bir hesap yapın: kullanıcı sayınız cihaz sayınızdan azsa Kullanıcı CAL, fazlaysa Cihaz CAL alın.

Uzak Masaüstü Hizmetleri (RDS) kullanacaksanız, standart CAL'a ek olarak ayrıca RDS CAL almanız gerekir. Bu sıkça atlanan bir noktadır.

3. Standard mı Datacenter mı?

İki sürüm arasındaki en önemli fark sanallaştırma haklarıdır.

Standard sürüm: Lisanslanan donanım üzerinde 2 sanal makine çalıştırma hakkı verir. Daha fazla sanal makine için ek lisans almanız gerekir.

Datacenter sürüm: Sınırsız sanal makine çalıştırma hakkı verir. Ayrıca Depolama Alanları Doğrudan (S2D), Yazılım Tanımlı Ağ ve Shielded VM gibi ileri düzey özellikleri içerir.

Karar kuralı: Sunucu başına 10-12'den fazla sanal makine çalıştıracaksanız Datacenter genellikle daha ekonomik hâle gelir. Birkaç sanal makineyle çalışıyorsanız Standard yeterlidir.

4. Sık yapılan hatalar

Minimum çekirdek kuralını atlamak. 4 çekirdekli küçük bir sunucu için 4 lisans yeterli sanılır; oysa 16 lisans gerekir.

CAL'ı unutmak. Sunucu lisansı alınır ama erişim lisansları hesaba katılmaz. Denetim sırasında sorun çıkarır.

RDS CAL'ı atlamak. Uzak masaüstü ile bağlanılan bir ortamda standart CAL yeterli sanılır.

Sanal makineleri saymayı unutmak. Standard sürümde ikiden fazla sanal makine çalıştırılırsa ek lisans gerekir.

5. Hangi sürüm yılı?

Windows Server'ın her sürümünün belirli bir destek takvimi vardır. Yeni bir kurulum yapıyorsanız güncel sürümle başlamanız, ileride sürüm yükseltme zahmetinden kurtarır.

Mevcut bir altyapıya ekleme yapıyorsanız uyumluluk açısından aynı sürümde kalmak genellikle daha sorunsuzdur.

Emin değilseniz sorun

Sunucu lisanslamasında yanlış hesaplama hem maliyetli hem de denetim riski taşır.

Kaç çekirdeğiniz, kaç kullanıcınız ve kaç sanal makineniz olduğunu bize yazın; ihtiyacınız olan lisans kombinasyonunu hesaplayıp fiyatlandıralım.